HABER ARŞİVİ

Lütfen Bir Tarih Seçiniz

E-Bülten

İsim Email

Sitemizin yeniliklerinden haberdar olmak için bültenimize üye olabilirsiniz.

BİNGÖL Hava Durumu

BİNGÖL BİNGÖL

Etiketler

• 12 bingölspor Haberleri  • ahmet anik tarım müdürü kaza genç gazetesi Haberleri  • ajans bingöl Haberleri  • AK Parti Haberleri  • Albüm Haberleri  • Araç Haberleri  • Arıcılık Haberleri  • AVM Haberleri  • başarı Haberleri  • bingöl Haberleri  • Bingöl Balı Haberleri  • Bingöl Haber Haberleri  • bingöl reklam Haberleri  • bingölspor Haberleri  • boya sandığı Haberleri  • boyacı Haberleri  • Burhan Aran Haberleri  • Cevher Haberleri  • cumhuriyetmahallesi Haberleri  • Demir Haberleri  • diyarbakır evden eve Haberleri  • diyarbakırevdeneve Haberleri  • Doktor Haberleri  • eğitim Haberleri  • emniyet Haberleri  • emniyet müdürlüğü Haberleri  • Enver Fehmioğlu Haberleri  • ESNAF Haberleri  • Futbol Haberleri  • genc Haberleri  • Genç Bingölyolu Haberleri  • genc gazete Haberleri  • Genç gazetesi Haberleri  • genç gazetesi genç haber Eşref Taş haberi Haberleri  • genç gazetesi genç ilçesi Haberleri  • genç gazetesi genç murat spor Haberleri  • genç gazetesi hikmet dengeşik Haberleri  • genç gazetesi ptt genç ptt genc gazetesi Haberleri  • genç haber Haberleri  • genç haber genç ilçesi Haberleri  • genç ilçesi Haberleri  • genç ilçesi genç gazetesi Haberleri  • genç ilçesi genç haber genç gazetesi Haberleri  • genç ilçesi genç nüfus genç haber genç gazetesi Haberleri  • genç murat spor Haberleri  • gencç ilçesi genç. gazetesi genç haber Haberleri  • gençgazetesi Haberleri  • gençhaber Haberleri  • gençilçesi Haberleri  • halı saha kurulumu Haberleri  • halı saha maliyeti Haberleri  • halı saha yapan firmalar Haberleri  • halı saha yapım işi Haberleri  • halı saha yapımı Haberleri  • halısaha Haberleri  • Hasta Haberleri  • Hastane Haberleri  • hikmet dengeşik istifa etti Haberleri  • hırsızlık Haberleri  • http://www.firatevdeneve.com diyarbakır evden eve Haberleri  • İdris Atan Haberleri  • İlahi Düğün Haberleri  • İlçe Merkezi Haberleri  • İşletme Haberleri  • jandarma Haberleri  • Karayolu Haberleri  • kasis Haberleri  • Kaymakam Haberleri  • mahalle Haberleri  • mevlana camii inşaatı Haberleri  • mevlana ortaokulu Haberleri  • mevlanaortaokulu Haberleri  • Milli Eğitim Haberleri  • muhtar Haberleri  • murat aldım Haberleri  • Murat Atan Haberleri  • Muratspor Haberleri  • Müzik Haberleri  • Okul Haberleri  • ölüm Haberleri  • online web ticari yazılım program Haberleri  • Organik Yumurta Haberleri  • Osman Tartık Haberleri  • pkk Haberleri  • Saadet Partisinden Doğalgaz tepkisi Haberleri  • şahin arat genc gazetesi Haberleri  • sait nazlı Haberleri  • saldırı Haberleri  • spor Haberleri  • SYDV Haberleri  • Trafik Haberleri  • uyuşturucu Haberleri  • www.ajansbingol.com Haberleri  • Yakup Sarı Haberleri  • Yardım Haberleri  • Yılmaz Seven Haberleri  
Zazaca apayrı bir dil ama...
Zazaca apayrı bir dil ama...
3 Kasım 2013 Pazar Saat: 18:55

Zazaca apayrı bir dil ama...

Dilbilimci Sevan Nişanyan, kimi görüşlerin aksine, Zazacanın Kürtçenin bir lehçesi değil apayrı bir dil olduğunu söylüyor ama hemen ardından ekliyor:


Dilbilimci Sevan Nişanyan, kimi görüşlerin aksine, Zazaca`nın Kürtçe`nin bir lehçesi değil apayrı bir dil olduğunu söylüyor ama hemen ardından ekliyor: "Bu, Kürtlerde şiddetli tepki ve duygusal fırtına yaratan bir konu. Bu kadar duygusal konularda da net görüş belirtmek iyi değildir".  

Birleşmiş Milletler`e bağlı UNESCO`nun raporuna göre Türkiye`de tehlike altında bulunan 15 dil var. Bunlardan bazıları (Hertevince gibi) çok az sayıda insan tarafından konuşuluyor ve her an yokolabilir. Bazıları ise, karşılaştırmalı olarak, daha güvenli durumda. Çerkes dilleri, Abhazca ve Zazaca; risk altında olmakla beraber halen kayda değer sayıda insan tarafından konuşulan diller.

Ntvmsnbc, `Türkiye`nin yokolan dilleri` dosyasını açıyor. Bugün başladığımız dizide ilk konu başlığı Zazaca... Kırmancki, Zazaki, Dımıli gibi isimlerle de anılan bu dile dair, önümüzdeki yıllarda gündemi daha fazla işgal etmesi muhtemel bir tartışma alttan alta devam ediyor. Kimi görüşlere göre Zazaca diye ayrı bir dilden söz etmek mümkün değil çünkü bu Kürtçe`nin bir lehçesi. Bu görüşü savunan Kürt milliyetçi çevreleri, Zazaki`nin ayrı bir dil olarak ortaya konmasını, ardında devletin bulunduğu bir "nifak" girişimi olarak yorumluyorlar.

Ancak Türkiyeli Zaza toplumunun önemli bir kısmı Zazaki`nin ayrı bir dil olduğunu belirtiyor. Bu konuda akademyanın ne dediğini öğrenmek için, tanınmış dilbilimci Sevan Nişanyan`ın görüşlerine başvurduk.

"Zazaca gerçeğiyle" tanışmama, TRT Şeş`te çalışmaya başladığını öğrendiğim Tuncelili (Dersimli) bir meslektaşıma "Demek ki bundan sonra bir süre Kürtçe habercilik yapacaksın" dediğimde aldığım yanıt vesile olmuştu geçen yıl: "Ben Kürtçe`den anlamıyorum ki, benim anadilim Zazaca". UNESCO`nun `tehlike altındaki diller` listesinde Türkiye`yi "temsil eden" 15 dil üzerine bir yazı dizisi hazırlamam söz konusu olduğunda, bu seriyi Zazaca ile başlatma kararı almamı sağlayan ise Kürt yazar Altan Tan`ın bir söyleşideki su sözleri oldu: "Bugün Kürtçe için konuştuğumuz konular, Kürt sorunu çözüldükten sonra Zazaca için konuşulacak".

Sevan Nişanyan, kendisiyle gerçekleştirdiğimiz ve birkaç paragraf aşağıda okuyabileceğiniz söyleşisinde Zazaca ile Kürtçe arasındaki mesafenin, İtalyanca ile İspanyolca arasındaki mesafeden bile fazla olduğunu söylüyor. Bu, tepki çeken bir görüş. Farklı görüşleri yansıtma etik sorumluluğu gereği, Nişanyan`ın ortaya koyduğu görüşe muhalefet edenlere de burada yer açmak gerekiyor.

Diyarbakır`ın yerel kanalı Gün TV`nin Kürtçe haber spikeri Hangül Özbey`e göre "gerek internet üzerinden, gerekse farklı basın kuruluşları aracılığıyla, Zazaların farklı bir halk olduğu, Kurmanclar tarafından asimile edilmek istendiği, Dimilî lehçesinin lehçe değil kendi başına bir dil olduğu, Kurmanclar tarafından önemsenmediği, kısacası Zazaların ikinci sınıf insan muamelesi gördüğü iddia ediliyor". Özbey şöyle devam ediyor: "Bu iddiaların temel nedeni, Kurmanclar ve Zazalar arasında çelişki yaratmak ve bu çelişkiler üzerinden kendini yaşatma çabasıdır. Kürtler arasında böyle bir ayrım söz konusu olamaz".  

Şair-yazar İbrahim Halil Baran da Zazaca`nın Kürtçe`den gayrı bir dil olduğu görüşüne şiddetle karşı çıkıyor: "Kürtçe ve Zazaca diye iki ayrı dilden bahsetmek için ortaya bir mihenk konulmalıdır. İkisinin ayrı dil olduğuna karar vermelerini gerekçelendiren morfolojik, semantik sentaks ya da gramatik şey ne? Elbette diller zamanla gelişir ve birbirlerinden koparak yeni diller, dil aileleri meydana getirirler ama Kürtlerin kullandıkları diller için bunu söylemek henüz çok erken ve ikisinin ayrı dil olduğuna dair bir ayrımdan bahsetmek mümkün değil. Türkiye’de bunun tartışılması da ne yazık ki diğer bütün meseleler gibi bilimsel bir kaygıdan değil siyasi durumdan kaynaklanıyor".

Baran, Zazaca`nın gündeme getirilme şeklini, ardında devletin olduğu bir "PR" çalışması olarak gördüğünü ima ediyor: "Bazen bir şeyin yaygın kanaat haline gelmesi için o şeyin doğruluğu değil, doğru bir iletişim diliyle pazarlanması yeterlidir. Zazalık meselesinde de ne yazık ki bu böyle olmaya devam ediyor ve devletimiz ‘bölücülükte’ başarılı olduğunu bir daha kanıtlamakta. Kürt-Zaza gibi bir ayrımda bulunmak Kürt toplumunun üzerinde durduğu sosyolojik temelleri bilmemek demektir. Kürtlük, içinde birçok etnik yapıyı barındıran bir şemsiye kimlik konumundadır. Bu yüzden Kürtler kendilerini Kürt ve Zaza olarak değil Kurmanc ve Kirmanc olarak tasnif ediyorlar. Bugün kendisine Zaza diyen 70 yaşında bir Kürde rastlayamazsınız".

Şimdi ise dilerseniz Sevan Nişanyan`a kulak verelim:

Zazaca meselesinde Kürt milliyetçi çevrelerinde şöyle bir eğilim var biliyorsunuz; “Bu ayrı bir dil değil, Kürtçe’nin lehçesi. Kürt dilleri var Sorani, Kurmanci gibi. Bu da onlardan bir tanesi”… Buna karşı da şöyle bir görüş var; “Hayır, Zazaca ayrı bir dil”. Kürt milliyetçi literatürü ise buna “hayır, bu aramızda yapay farklılık yaratmak isteyenlerin uydurduğu bir şey” diye karşılık veriyor. Sizin görüşünüz?

Ben bir tarihte Taraf’taki köşemde bu konuda iki üç yazı yazdım. Gökyüzü tepeme yıkıldı diyebilirim. Korkunç bir duygusal fırtına yaratan bir konu. Akademik görüş son derece nettir, Zazaca ayrı bir dildir. Lehçenin standardı bellidir, iki dil karşılıklı olarak, özel bir eğitim almadan ve tam teşekküllü cümlelerle konuşulduğunda birbirini anlayabilir mi anlayamaz mı… Zazaca ve Kurmanci birbirini anlayabilen diller değildir. Dolayısıyla teknik olarak bunlar iki ayrı dildir.

Parantez açıp bir şey sorabilir miyim? Azerice ayrı bir dil mi lehçe mi?

Bence lehçe olması gerekir. Çünkü Azerice ile Türkçe birbirini anlayabiliyor. Buna karşılık Türkçe ile Özbekçe iki ayrı dil sayılmalıdır. Tam sınırı kestirmek güçtür bu işlerde. Yorum meselesidir, biraz meşrebe bakıyor. Günümüzde genel trend dünyada, arada en ufak bir fark varsa ayrı dil kabul etme yönündedir. Yani İspanya’da Galego lehçesinin dil sayılması bundan 15-20 yıl öncesine kadar düşünülebilecek bir şey değilken şimdi genel “doğru görüş” bunların ayrı dil olarak kabul edilmesi yönündedir. İsviçre Almancası da ayrı bir dil kabul ediliyor artık.

Dolayısıyla da gerek bilimsel yaklaşım, gerekse dünya çapında baktığınız zaman bugünün trendlerine uygun olan yaklaşım; Kürtçe ve Zazaca’yı iki ayrı dil olarak kabul etmektir. Buna karşılık bu görüş Kürtler arasında çok şiddetli bir tepki topluyor, duygusal bir fırtına yaratıyor. İkinci olarak, Zazaların kendisi de tastamam ikiye bölünmüş durumda. Bir yarısı bu bir lehçedir diyor, diğer yarısı bu ayrı bir dildir diye gazeteye bir cümle yazdığınızda “ağam babam elini öpeyim” duygularına kapılıyor. Çok duygusal bir konu ve bu kadar duygusal konularda net görüşler ifade etmek bence iyi değildir.

Ama ben şunu anlıyorum. Dünyadaki trendi de bir kenara bırakarak söylemek gerekirse, siz bu iki dili konuşan iki kişinin, biraraya geldikleri zaman, özel bir eğitim almamışlarsa birbirlerini anlayamadıklarını söylüyorsunuz…

Evet, apaçık… Yani İrani diller disiplininde iki ayrı dil kabul edilir. Zazaca Kürtçe’ye nazaran çok daha arkaik özelliklerini koruyan, yani eski İranca hakkında daha fazla bilgi veren enteresan bir dildir. Kurmanci dili fazlasıyla evrilmişken Zazaca çok daha muhafazakâr ögelerini korumuş olan bir İrani dildir. Benim anladığım kadarıyla Zazaca ile Kürtçe arasındaki fark, mesela İspanyolca ile İtalyanca arasındaki farktan çok daha fazladır.

O zaman bitmiş bu iş demektir…

Bana da öyle geliyor. Ama bunu söylediğiniz zaman linç edilebilirsiniz, anlatabiliyor muyum… Bunda da haklı bir takım kaygılar var. Gerçekten doğrudur, Türk devleti nifak amacıyla bu tez üzerinde çalışmıştır.

Devletin böyle bir tutumu olduğuna dair somut bir kanıt var mı?

Somut bir şey şu anda aklıma gelmiyor ama geçmişte “Kürtçe diye bir dil yoktur” tezini savunmuş çevrelerde aynı zamanda Zazaca ile Kürtçe’nin farklı iki dil olduğunu savunan görüş de egemendir. Türk milliyetçiliği Zazaca ile Kürtçe’nin ayrı olduğuna dair ısrarlı bir bakış açısını korumuştur. Bu haksız oldukları anlamına gelmez, sadece bir gerçeği kötü amaçla da kullanabilirsiniz…

Zazaların “lehçe mi dil mi” tartışmasında ikiye ayrılmış durumda olduğunu söylediniz. Bu ayrım hattı Sünni ve Alevi Zazaların arasından mı geçiyor?

Tam değil. Sünni Zazalar daha çok Kürtçülüğe yatkın, Alevi Zazalar daha fazla Zazacılığa yatkın. Ama tam olarak böyle bir farklılaşma yok. Söz gelimi Siverek Zazaları Sünnidir ama şiddetle Zaza milliyetçisidir.

Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,

Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,  Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,  Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,

Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,  Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,  Genç Gazetesi, Genç Gazetesi, Genç Gazetesi,


 



1.307 Okuma

Haber Yorumları ( 0 Adet)

Adınız :
E-mail Adresiniz :
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Habere Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Son Haberler

BİNGÖL İNTİHAR VAKALARINDA İLK 3’TE!

Genç Haberleri

BİNGÖL İNTİHAR VAKALARINDA İLK 3’TE!

BİNGÖL İNTİHAR VAKALARINDA İLK 3’TE!

GENÇ’TE 84 ÖĞRETMEN AÇIĞI VAR

Genç Haberleri

GENÇ’TE 84 ÖĞRETMEN AÇIĞI VAR

GENÇ’TE 84 ÖĞRETMEN AÇIĞI VAR

VATANDAŞ KIŞ İÇİN KAVURMA HAZIRLIĞI YAPIYOR

Genç Haberleri

VATANDAŞ KIŞ İÇİN KAVURMA HAZIRLIĞI YAPIYOR

VATANDAŞ KIŞ İÇİN KAVURMA HAZIRLIĞI YAPIYOR

İÇME SUYU SIKINTISI ÇEKİYORLAR KİMİNİN EVLERİNDE ÇATLAKLAR OLUŞTU KİMİNİN AĞAÇLARI KURUDU

Genç Haberleri

İÇME SUYU SIKINTISI ÇEKİYORLAR KİMİNİN EVLERİNDE ÇATLAKLAR OLUŞTU KİMİNİN AĞAÇLARI KURUDU

İÇME SUYU SIKINTISI ÇEKİYORLAR KİMİNİN EVLERİNDE ÇATLAKLAR OLUŞTU KİMİNİN AĞAÇLARI KURUDU

ELEKTRİK VE SUYU OLMAYAN KÖYDE HAYAT DURDU

Genç Haberleri

ELEKTRİK VE SUYU OLMAYAN KÖYDE HAYAT DURDU

ELEKTRİK VE SUYU OLMAYAN KÖYDE HAYAT DURDU

TASALI: “BURASI HEYELAN BÖLGESİDİR BARAJ İNŞAATININ YAPILMAMASI GEREKİR”

Genç Haberleri

TASALI: “BURASI HEYELAN BÖLGESİDİR BARAJ İNŞAATININ YAPILMAMASI GEREKİR”

TASALI: “BURASI HEYELAN BÖLGESİDİR BARAJ İNŞAATININ YAPILMAMASI GEREKİR”

GENÇ’TE 2 EL BOMBASI VE YAŞAM MALZEMESİ ELE GEÇİRİLDİ

Genç Haberleri

GENÇ’TE 2 EL BOMBASI VE YAŞAM MALZEMESİ ELE GEÇİRİLDİ

GENÇ’TE 2 EL BOMBASI VE YAŞAM MALZEMESİ ELE GEÇİRİLDİ

“MİNİK ELLER ÜŞÜMESİN MİNİK AYAKLAR DONMASIN” DİYE 1001 ÖĞRENCİYE YARDIM

Genç Haberleri

“MİNİK ELLER ÜŞÜMESİN MİNİK AYAKLAR DONMASIN” DİYE 1001 ÖĞRENCİYE YARDIM

“MİNİK ELLER ÜŞÜMESİN MİNİK AYAKLAR DONMASIN” DİYE 1001 ÖĞRENCİYE YARDIM

MESLEK LİSELERİNİN ESKİ ÖNEMİNİ KAZANMASI HEDEFLENİYOR

Genç Haberleri

MESLEK LİSELERİNİN ESKİ ÖNEMİNİ KAZANMASI HEDEFLENİYOR

MESLEK LİSELERİNİN ESKİ ÖNEMİNİ KAZANMASI HEDEFLENİYOR

VATANDAŞ SORDU YETKİ MAKAMLARI CEVAPLADI

Genç Haberleri

VATANDAŞ SORDU YETKİ MAKAMLARI CEVAPLADI

VATANDAŞ SORDU YETKİ MAKAMLARI CEVAPLADI

 

Genç Gazetesi, Genç Haber Sitesi, Bingöl Genç ilçesi Haber sitesi Tavsiye Formu

Bu Haberi Arkadaşınıza Önerin
İsminiz :
Email Adresiniz :
Arkadaşınızın İsmi :
Arkadaşınızın E-Mail Adresi :
Varsa Mesajınız
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
diyarbakır evden eve
genç