Yakup Tartık
Yakup Tartık

EKONOMİNİN FAİZ SINAVI

Bugünlerde nereye gidiyorsak bakıyorum herkes kendince bildiği ekonomi ile ilgili bir şeyler konuşuyor. Öyle ya kendine göre bildiği ve gördüğü kadarıyla… Madem ekonomi konuşuluyor ve madem herkes bu konuda bir şeyler söylüyor bırakın işim olan bu hu

22 Temmuz 2019 Saat: 11:35
YORUM YAPTavsiye EtYazdır

Bu yazı 468 kez okunmuştur

 Ekonomi dedik demi? Bu, son zamanlarda herkesin ağzından düşmeyen ve kanadıkça kanayan yara… Aslında bakılırsa son dönemlerde yaşanan başta ekonomi olmak üzere ve buna paralel olarak da yaşanan aksaklıklarla ilgili konuşmaları yadırgamamak lazım. Niye derseniz.? Şöyle izah edeyim: Olumsuzlukların yaşandığı bir yerde siz kör, sağır olursanız biliniz ki orda büyük sorunlar sizi bekliyor.  Üstüne gidemediğiniz bir sorun, yarın daha büyük bir felakete neden olamayacağı hem ne malum. İşte bugün üstüne konuşamadığımız bir şey ve üzerinde duramadığımız bu durumlar yarın belki en büyük kâbusumuzun olacaktır.

Ekonomimizin yıllık bazında durağanlaştığı bu sıralar, beraberinde birçok sorunu da getirdiğini görüyoruz: Yaşanan yüksek enflasyon,  durgunlaşan piyasalar, üretim maliyetlerinde yaşanan artış,  faiz desen ayrı bir bela, özel sektör, özellikle inşaat üzeri orta ölçekli çoğu şirket ya iflas etmiş ya da bunun eşiğinde, maliyet artışı sebebiyle sürdürebilirliği kalmayan borçlanmalar ile iflasa giden büyük şirketler, enflasyonun yüksek olduğu bir yerde bahse bile konu olmaması gereken yüksek işsizlik… Var da var! hangisini es geçeyim bilemedim ki şimdi. Neyse konuyu daha fazla uzatmadan özellikle en çok hükümetçe dillendirilen ve iliğimizi kuruttu artık dedikleri faiz üzerine biraz değineyim.

Malumunuz faiz bu aralar en çok üzerinde duran bir meseledir. Hatta merkez bankasında beklenmeyen görev değişimine bile sebep oldu. Faizden bahsetmişken rahmetli Erbakan hocadan bahsetmeden geçmek büyük bir eksiklik olur kanımca. Niye? Çünkü siyası hayatı boyunca faizden en çok şikâyetçi oldu da ondan. Her defasında gelin bu faiz belasından kurtulalım yeni bir düzen, milli, ADİL DÜZENE geçelim dedi ama nafile. Gerçekleşmedi ve cümlemize ömür aramızdan göçtü.  2002’den sonra kurulan AK Parti ilk dönemlerinde faizin bir dünya gerçeği olduğu anlayışıyla hareket ederek bunun üstünde nerdeyse hiç durmadığını söylemek yerinde bir söylem olur. Hatta büyük oranda faizle iç borçlanmaya giderek bütçe konsolidasyonu sağlama yoluna gitti.  Ve en nihayetinde geldiğimiz nokta 2017_2018 yılı borç faiz ödeme bütçesi. Evet yanlış okumadınız; bu bütçe yılı, yakın dönemimizin en yüksek oranlı borç faiz bütçesi olarak kayıtlara geçti. Bu aralar ülkede çok önemli olaylar yaşandı ki bunların etkise de göz ardı edilemez, ama bunlar mazeret de olamaz. Şimdi deniliyor ki faiz çok yüksek, iliğimizi kuruttu, neredesin ey Merkez Bankası! niye düşürmüyorsun şu baş belayı diye sitem ediliyor. Tamamda bütçe denkleştirmede faiz üzeri bu yol seçilirken ihtiyatlı davranılması gerekmez miydi?

 Merkez bankasına faizler çok yüksek bunu indirelim demekle de olmaz ki. Zira 1980’lerden beri ekonomimiz serbest liberal piyasa ekonomisine geçerek bu süre zarfında dünya piyasalarına entegre oldu. Bu ekonomide hareket sahası da artık bu piyasa kanunları ve işleyişine göre olur. Faiz insin, insin de neye göre, hangi verilere göre… Olmaz, olamaz bu koşullarda. Neden olmaz? Çünkü ekonominin diğer verileri olumsuz ve yukarı doğru tırmanan bir enflasyon var da ondan. Hali hazırda faiz için uygulanacak bir para politikası enflasyonla uyumlu olması gerektiğinden o da şuan pek mümkün görünmüyor. Enflasyonla iyi mücadele edilmemişken ve kullanılması gereken araçlar burada iken kimden ne isteniliyor niye isteniliyor bunu da anlamış değilim. Ayrıca temel koşullar sağlanmadığı sürece bu vaziyette yapay baskılı bir faiz indirimi politikası çok daha büyük felaketlere gebe olacağı da bilinmeli.  Enflasyon ve kurun yüksek olduğu, kısmen de ekonominin diğer verileri olumsuzken bunu yapmak zannımca ekonomide mutlak bir stagflâsyonun yaşatılması an meselesi olacaktır. Bunların en önemlisi de kurda yaşan artış riski. Hali hazırda bir döviz darboğazı zaten mevcutken bunun üstüne benzin dökmek akıl karı değil bence. Böyle zamanlarda ödemeler bilançosu dengesi sağlanırken doğru ve uyumlu para ve maliye politikaları kullanılmazsa ekonomi sıkıntıya girer nefes alamaz hale gelir. Şuan iç piyasa faiz haddi dış piyasa faiz haddinden büyük ve ödemeler dengesi bilançosu için bu da aşağı yönlü bir eğilim demektir. Yatırım karlılık oranı düşük olduğu için şuan dış sermaye daha çok faiz üzeri kısa vadeli likiditesi yüksek alanlara yöneliktir.

 İşin özü kur yüksekken ve diğer veriler de uygun değilken iç piyasa faizi dış piyasa faizin altına doğru indirmek hızlı bir şekilde yabancı sermaye akışının ülke dışına çıkmasına neden olacaktır. Kur daha da artacak yüksek döviz darboğazı yaşanacaktır. Ödemeler dengesi bilançosu dengesi de bu şekilde bozulmuş olacak. Olacak da olacak, sonra mı? Her şey ateş pahası. Niye? Ee çünkü dolar artı da ondan. Nasılsa bizde her şey dolar üzeri ya! Varın gerisini siz tahmin edin ve bir dahaki yazıya kadar esenle kalın.

 

YORUMLAR

Bu Yazıya Yorum Yapılmadı. İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz? 
Lütfen Resimdeki kodu yazınız
 

Genç Gazetesi, Genç Haber Sitesi, Bingöl Genç ilçesi Haber sitesi Tavsiye Formu

Bu Yazıyı Arkadaşınıza Önerin
İsminiz
Email Adresiniz
Arkadaşınızın İsmi
Arkadaşınızın E-Mail Adresi
Varsa Mesajınız
Güvenlik KoduLütfen Resimdeki kodu yazınız

Yazarın Diğer Yazıları

Yakup Tartık Yazdı "İslam’da Bilim ve Adanmışlık"15 Nisan 2019 Saat: 11:10
Modern denizcilik dedin mi nedense çoğumuzun aklına ya Portekiz ya da ispanya gelir. Öyle ki bazen modern denizciliğin tamamen bu ülkeler etrafında başladığı ve şekillendiği gerçeğine kapılırız.
Yakup Tartık Yazdı "HİZMET Mİ HİMMET Mİ"?2 Nisan 2019 Saat: 11:42
Malumunuz ülke olarak yine bir seçim zamanı, herkesin tek gündemi haline gelmiş. Öyle ki çoğu şey bu zaman aralığında maksadı dışına çıkmış, durumumuzu günden güne anlaşılamaz bir hale getirmiştir. İşte gündemimizi meşgul eden bu durum, akıllara ba
Tüm Yazıları
halı saha yapan firmalarhalı saha yapan firmalarhalı saha yapan firmalarhalı saha yapan firmalar